بهاره بهرامی مرداب هسل یکی از خاصترین جاذبههای طبیعی استان مازندران است که در دل جنگلهای سرسبز چالوس قرار دارد. این مرداب به دلیل تغییر رنگ آب در فصلهای مختلف سال، طبیعت بکر و فضای آرام و مهآلودی که دارد، یکی از محبوبترین جاهای شمال کشور برای طبیعتگردی بهحساب میآید.
این مرداب هسل که با نام «مرداب جادویی» هم شناخته میشود؛ یکی از زیباترین تالابهای شمال ایران است؛ بنابراین اگر به شمال کشور سفر کردید و دوست داشتید که تجربه جدیدی از جنگلگردی داشته باشید، توصیه میکنیم حتماً از این مرداب دیدن کنید. اگر میخواهید برای دیدن این تالاب برنامهریزی کنید، این مطلب برای شما است. در ادامه به معرفی کامل مرداب هسل خواهیم پرداخت.
مرداب هسل کجاست؟
مرداب هسل یکی از جاذبههای طبیعی استان مازندران است که در نزدیکی شهرستان چالوس و در دل جنگلهای سرسبز مشعل (مشل) قرار دارد. این مرداب در حدود 7 کیلومتری شهر چالوس، 26 کیلومتری مرزنآباد و در نزدیکی روستاهای سینوا و طلاجو واقع شده است.
این تالاب جنگلی که در ارتفاع حدود ۲۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد، با نامهایی مانند مرداب کنیچال و مشل نیز شناخته میشود. آب مرداب هسل از چشمهای تأمین میشود که از کف مرداب میجوشد. علاوه بر این، بارشهای فصلی بهویژه بارندگیهای نیمه دوم پاییز تا اواسط بهار، نیز نقش مهمی در تأمین آب این مرداب دارند.
چرا مرداب هسل معروف است؟
مرداب هسل یکی از خاصترین جاذبههای طبیعی مازندران است که به دلیل پوشش گیاهی مختلف شامل درختان ممرز، انجیلی، راش و دیگر گونههای گیاهی شمال ایران، فضای آرام و تغییر رنگ آب آن در فصلهای مختلف، یکی از خاصترین جاذبههای شمال کشور است. در این بخش بیشتر راجع به دلایل شهرت این مرداب صحبت خواهیم کرد.
- تغییر رنگ آب: مهمترین دلیل شهرت مرداب هسل، تغییر رنگ سطح آب در فصلهای مختلف سال است. سطح این مرداب با لایهای از جلبکها به ضخامت حدود نیم سانتیمتر پوشیده شده است. این جلبکها با تغییر شرایط آبوهوایی، میزان تابش نور خورشید و تغییر فصل، رنگهای متفاوتی به خود میگیرند. در فصلهای گرم سال، سطح مرداب بیشتر به رنگ سبز دیده میشود؛ در پاییز آبهای این مرداب به نارنجی، آجری و قرمز تغییر رنگ میدهند. در برخی روزهای زمستان هم این مرداب رنگ صورتی و نارنجی به خود میگیرد. همین تغییر رنگ باعث شده هسل به «مرداب جادویی» شهرت پیدا کند.
- پوشش گیاهی: یکی دیگر از مواردی که باعث شهرت این مرداب شده، قرار گرفتن آن در دل جنگل مشعل است. علاوه بر این اطراف مرداب پر از درختان بلند و انبوهی مانند ممرز، انجیلی، راش، بلوط، آزاد و شمشاد است.
- وجه تسمیه مرداب هسل: واژه «هسل» در گویش تبری کلارستاقی به معنای آب راکد و آبگیر فصلی است. از آنجا که آب این مرداب حرکت محسوسی ندارد و مانند یک آبگیر آرام در میان جنگل قرار گرفته، به این نام معروف شده است.
مسیر دسترسی به مرداب هسل
برای رسیدن به مرداب هسل باید ابتدا خود را به منطقه جنگلی مشعل (مشل) در نزدیکی روستاهای سینوا و طلاجو برسانید. بخش پایانی مسیر از میان جنگل عبور میکند، معمولاً بخشی از این مسیر را میتوانید با خودرو طی کنید ولی در نهایت باید قسمتی را پیاده طی کنید تا به مرداب برسید. مسیری که باید پیاده طی کنید، حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد.
مسیر مرداب از تهران
اگر از تهران میخواهید به سمت مرداب هسل حرکت کنید، بهترین راه این است که وارد جاده چالوس شوید، وقتی به 10 کیلومتری شهر چالوس رسیدید، بعد از پلیس راه وارد نخستین جاده فرعی به سمت روستای سینوا شوید. ابتدای این مسیر خاکی است که باید آن را ادامه دهید تا به رودخانه برسید. پس از آن باید از روی پل رد شوید، وقتی به دوراهی رسیدید، به سمت راست بروید. این مسیر را تا جای ممکن ادامه دهید و بعد خودروی خود را پارک کنید و در نهایت بقیه مسیر را پیاده طی کنید.
فاصله تهران تا مرداب هسل حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ کیلومتر است و بسته به شرایط ترافیک جاده چالوس، معمولاً بین ۲ تا ۳ ساعت طول میکشد.
مسیر مرداب از چالوس
اگر مبدأ حرکت شما شهر چالوس است، کافی است به سمت مرزنآباد حرکت کنید و پس از حدود ۱۰ کیلومتر، بعد از پلیس راه وارد جاده فرعی روستای سینوا شوید. بقیه مسیر مشابه قسمت قبل است.
مسیر مرداب از نمکآبرود
اگر از سمت نمکآبرود قصد بازدید از مرداب هسل را دارید، ابتدا باید به سمت چالوس حرکت کنید. پس از رسیدن به محدوده چالوس و عبور از مسیر چالوس به مرزنآباد، وارد جاده فرعی روستای سینوا شوید. بقیه مسیر را باید مثل دو روش قبلی طی کنید.
بهترین زمان سفر به مرداب هسل
مرداب هسل در تمام فصلهای سال زیبایی خاص خود را دارد؛ بااینحال، بهار و پاییز را میتوان بهترین زمان سفر به مرداب هسل دانست؛ زیرا در این فصلها طبیعت اطراف مرداب در زیباترین حالت خود قرار دارد و مسیر جنگلی نیز آبوهوای مطبوعتری دارد.
امکانات مرداب هسل
مرداب هسل در میان جنگلهای بکر منطقه مشعل قرار دارد و به همین دلیل نباید انتظار امکانات خاصی را داشته باشید؛ بنابراین بهتر است پیش از حرکت، وسایل ضروری مانند آب آشامیدنی، خوراکی و تجهیزات مورد نیاز را همراه داشته باشید. توجه کنید که در مسیر مرداب و اطراف آن پارکینگ وجود ندارد ولی فضای کافی برای پارک خودرو وجود دارد.
نکته مهم دیگر اینکه در اطراف مرداب هسل سرویس بهداشتی عمومی وجود ندارد. به همین دلیل توصیه میشود پیش از ورود به مسیر جنگلی، از امکانات روستاهای اطراف مانند سینوا استفاده کنید. علاوه بر این در محدوده مرداب هسل رستوران یا غذاخوری وجود ندارد. برای صرف غذا میتوانید به رستورانها و کافههای شهر چالوس، مرزنآباد یا مناطق اطراف مراجعه کنید. برای اقامت در اطراف مرداب هم باید به سراغ روستاهای نزدیک مانند سینوا و طلاجو و شهرهای چالوس و مرزنآباد یا اقامتگاههای بومگردی منطقه بروید.
با توجه به اینکه مرداب هسل در دل جنگل قرار دارد، پوشش تلفن همراه در همه نقاط مسیر ثابت نیست و ممکن است در بخشهایی از مسیر تلفن همراه شما آنتن ندهد. نکته پایانی اینکه باید آب، خوراکی، تجهیزات سفر و هر آنچه نیاز دارید را از شهر چالوس، مرزنآباد یا روستاهای اطراف تهیه کنید.
جاهای دیدنی نزدیک مرداب هسل
یکی از مزیتهای مرداب هسل برای طبیعتگردان این است که اطراف آن چند جاذبه طبیعی دیگر هم وجود دارد که میتوانند با یک برنامهریزی درست، یک یا چند تا از این موارد را هم ببینند. در ادامه چند مورد از جاذبههای دیدنی مازندران در اطراف مرداب را به شما معرفی خواهیم کرد.
| جاذبههای اطراف مرداب هسل | فاصله تا مرداب هسل | آدرس |
| دریاچه ولشت | حدود ۴۰ کیلومتر | استان مازندران، شهرستان چالوس، نزدیکی مرزنآباد، روستای ولشت |
| نمک آبرود | حدود ۲۵ کیلومتر | استان مازندران، شهرستان چالوس، شهرک توریستی نمکآبرود |
| جنگلهای چالوس | کمتر از ۱۰ کیلومتر | استان مازندران، اطراف جاده چالوس و مناطق جنگلی اطراف شهرستان چالوس |
| مرداب کندوچال | حدود ۱۵ کیلومتر | استان مازندران، چالوس، منطقه جنگلی فین |
| پارک جنگلی فین | حدود ۶ کیلومتر | استان مازندران، شهرستان چالوس، کیلومتر ۷ جاده چالوس به تهران |
| ساحل چالوس | حدود ۱۵ کیلومتر | استان مازندران، شهر چالوس، نوار ساحلی دریای خزر |
| آبشار آب شرشر | حدود ۷ کیلومتر | استان مازندران، اطراف چالوس و منطقه جنگلی مشرف به مرزنآباد |
| مرداب وربن | حدود ۲۰ کیلومتر | استان مازندران، مناطق جنگلی اطراف چالوس و مرزنآباد |
تفریحات مرداب هسل
مرداب هسل بیشتر از آنکه یک جای تفریحی باشد، یک جاذبه طبیعی است و همه آنچه میتوانید تجربه کنید به مرداب و محیط اطراف آن محدود میشود. از این رو این مرداب بیشتر برای علاقهمندان به طبیعت جذاب است تا کسانی که به دنبال امکانات تفریحی هستند. در مجموع مهمترین تفریحات مرداب هسل را میتوان موارد زیر دانست:
- طبیعتگردی و تماشای چشمانداز مرداب
- جنگلنوردی و پیادهروی
- عکاسی از طبیعت
- کمپینگ و شبمانی در طبیعت
- پرندهنگری و تماشای حیات وحش
- پیکنیک و استراحت در طبیعت
رستورانهای نزدیک به مرداب هسل
در اطراف مرداب هسل به دلیل قرار گرفتن آن در منطقه جنگلی و بکر، رستورانهای زیادی نزدیک به آن وجود ندارد؛ به همین دلیل بیشتر گردشگران برای صرف غذا به رستورانهای چالوس، مسیر جاده چالوس یا مناطق اطراف مانند رادیو دریا و نمکآبرود مراجعه میکنند که برخی از آنها را در جدول زیر معرفی کردهایم.
| نام رستوران | فاصله تا مرداب هسل | آدرس |
| رستوران و استراحتگاه داش کامل | حدود ۲ کیلومتر | محدوده جنگلی و اطراف مرداب هسل، چالوس |
| رستوران سلطانی | حدود ۴ کیلومتر | اطراف منطقه جنگلی سینوا و چالوس |
| رستوران اکبر جوجه حاجی | حدود ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر | شهر چالوس، استان مازندران |
| رستوران سنتی شوکا | حدود ۱۵ کیلومتر | چالوس، محدوده رادیو دریا |
| رستوران حسین چالوسی | حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر | چالوس، جاده ساحلی |
| رستوران و کله پزی حاج هوشمند | حدود ۱۵ کیلومتر | چالوس، بلوار هفده شهریور |
اقامت در نزدیکی مرداب هسل
به دلیل قرار گرفتن مرداب هسل در دل جنگل، امکان اقامت در کنار مرداب وجود ندارد. بااینحال، در روستاهای اطراف، شهر چالوس و مسیر جاده چالوس، اقامتگاههای بومگردی، هتلها و هتلآپارتمانهای متعددی وجود دارد که عبارتاند از:
| نام اقامتگاه | فاصله تا مرداب هسل | آدرس |
| اقامتگاه بومگردی کندوج | حدود ۱۰ کیلومتر | روستای چلاسر، شهرستان چالوس اقامتگاه بومگردی کندوج |
| هتل توریست چالوس | حدود ۱۲ کیلومتر | جاده چالوس، محدوده سینوا هتل توریست چالوس |
| هتل ملک | حدود ۱۵ کیلومتر | چالوس، خیابان ۱۷ شهریور هتل ملک |
| هتل آپارتمان کوشال | حدود ۱۵ کیلومتر | شهر چالوس، محله فرجآباد هتل آپارتمان کوشال |
| هتل آپارتمان فلامینگو | حدود ۱۷ کیلومتر | چالوس، منطقه رادیو دریا هتل آپارتمان فلامینگو |
| هتل نیک حاتم | حدود ۱۸ کیلومتر | چالوس، ساحل آرام هتل نیک حاتم |
وضعیت فعلی مرداب هسل
مرداب هسل همچنان یکی از بکرترین جاذبههای طبیعی شهرستان چالوس به شمار میرود و هر ساله گردشگران زیادی برای تماشای تغییر رنگ آب، جنگلهای سرسبز و فضای آرام آن به این منطقه سفر میکنند. از آنجا که مرداب هسل یک منطقه طبیعی حفاظتشده محسوب میشود، امکانات رفاهی گستردهای در اطراف آن ایجاد نشده تا کمترین آسیب به محیطزیست وارد شود.
نکات مهم قبل از بازدید
پیش از سفر به مرداب هسل، بهتر است به نکات زیر توجه کنید:
- کفش مناسب پیادهروی یا طبیعتگردی به همراه داشته باشید.
- در اطراف مرداب فروشگاه و امکانات رفاهی محدودی وجود دارد؛ بنابراین آب آشامیدنی، خوراکی و وسایل ضروری را از قبل تهیه کنید.
- از روشن کردن آتش در جنگل و رها کردن زباله خودداری کنید.
- از ورود به داخل مرداب یا آسیب زدن به پوشش گیاهی و جلبکهای سطح آب پرهیز کنید.
- از برپا کردن چادر در نقاط آسیبپذیر جنگل خودداری کنید.
- در تمام مدت بازدید به حیاتوحش منطقه احترام بگذارید و از ایجاد سر و صدای زیاد یا غذا دادن به حیوانات خودداری کنید.
سخن آخر
مرداب هسل یکی از متفاوتترین جاذبههای طبیعی استان مازندران است که به دلیل تغییر رنگ آب در فصلهای مختلف، پوشش گیاهی انبوه و سکوت جنگل، مقصد محبوبی برای علاقهمندان به طبیعت، عکاسی و کمپینگ است. اگر قصد سفر به مرداب هسل را دارید، بهتر است پیش از حرکت وضعیت آبوهوا و مسیر دسترسی را بررسی کنید، تجهیزات مناسب طبیعتگردی همراه داشته باشید و با رعایت اصول حفاظت از محیطزیست، در حفظ زیبایی این اکوسیستم ارزشمند سهیم باشید.
سوالات متداول
ثبت دیدگاه اولین نفر باشید که نظر میدهید.