گرانی 60 درصدی بلیط هواپیما | تغیرات نرخ ارزی و تاثیر آن بر هزینه سفرهای خارجی
هزینه سفر خارجی برای بسیاری از مسافران ایرانی در سالهای اخیر، به شکل محسوسی افزایش یافته است. نوسانات شدید نرخ ارز، تغییر سیاستهای ارزی دولت، حذف ارز ترجیحی شرکتهای هواپیمایی، افزایش عوارض خروج از کشور و تغییر نرخ دلار مسافرتی همگی در کنار هم باعث شدهاند هزینه نهایی سفر خارجی بالا برود. در چنین شرایطی، آگاهی از سازوکارهای جدید نرخگذاری ارز مسافرتی و مقایسه آن با نرخ بازار آزاد، میتواند نقش مهمی در مدیریت هزینههای سفر ایفا کند.
سازوکار جدید نرخگذاری ارز مسافرتی
در سالهای گذشته، تغییر نرخ دلار مسافرتی معمولاً ثابت بود؛ اما این روند از پاییز سال ۱۴۰۴ تغییر کرده و اکنون نرخ ارز مسافرتی بر اساس قیمت اسکناس در مرکز مبادله ارز و طلا تعیین میشود. این نرخ شناور بوده و به صورت روزانه و در بازه زمانی ساعت ۹:۳۰ تا ۱۱:۳۰ بهروزرسانی میشود. این تغییر باعث شده قیمت ارز مسافرتی بیش از گذشته تحت تأثیر شرایط بازار قرار بگیرد.

بر اساس نرخهای اعلامشده، قیمت ارز مسافرتی امروز (11 بهمن 14014) بانک ملی برای هر دلار حدود ۱۳۲.۲۶۰ تومان و برای هر یورو حدود ۱۵۴.۹۴۳ تومان است. این در حالی است که در همین بازه زمانی، نرخ بازار آزاد برای هر دلار در کانال ۱۵۹.۹۶۰ تومان و برای هر یورو حدود ۱۸۹.۶۵۰ تومان است. این اعداد نشان میدهد که اگرچه ارز مسافرتی همچنان ارزانتر از بازار آزاد است؛ اما نسبت به دورههای قبل افزایش قابل توجهی داشته است.
به طور میانگین میتوان گفت نرخ دلار مسافرتی نسبت به فلان بازه زمانی حدود 37 درصد افزایش داشته است. این رشد قیمتی به طور مستقیم هزینه سفر خارجی را برای هر نفر افزایش داده و برآورد میشود که تنها از محل ارز، هزینه کلی سفر هر مسافر حدود ۲۰ درصد گرانتر از قبل شده باشد.

قیمت ارز مسافرتی با مکانیزم جدید چقدر است؟
قیمت ارز مسافرتی با اجرای مکانیزم جدید دیگر عدد ثابتی نیست و هر روز بر اساس نرخ اسکناس مرکز مبادله ارز و طلا تعیین میشود. در شرایط فعلی، نرخ ارز مسافرتی برای دلار ۱۳۲.۲۶۰ تومان و برای یورو ۱۵۴.۹۴۳ تومان اعلام شده است. در نظر داشته باشید که طبق تغییرات اخیر محاسبه قیمت ارز مسافرتی، این مبلغ ثابت نبوده و به صورت روزانه و منطبق با نوسان قیمت ارز، تغییر میکند.

اختلاف قیمت ارز مسافرتی و آزاد حدودا چقدر است؟
در حال حاضر، اختلاف قیمت هر دلار حدود ۲۷.۷۰۰ تومان و اختلاف قیمت هر یورو حدود ۳۴.۷۰۰ تومان است. این اختلاف شاید در نگاه اول جزئی به نظر برسد؛ اما با در نظر گرفتن سقف سهمیه ارز مسافرتی، هنوز هم رقم قابل توجهی است. برای مثال، اگر مسافر سقف ۵۰۰ دلار ارز مسافرتی دریافت کند، اختلاف قیمت بین نرخ مسافرتی و بازار آزاد به حدود ۱۳.۸۵۰.۰۰۰ (سیزده میلیون و 850 هزار تومان) تومان میرسد.

میزان ارز مسافرتی تخصیص یافته تغییر کرده است؟
مقدار ارز مسافرتی تخصیص یافته به هر شخص مورد سؤال بسیاری از افراد است. این عدد فعلاً تغییری نداشته و ثابت است. سقف ارز مسافرتی ۱۴۰۴ برای مقاصد مختلف زیارتی و غیرزیارتی به شرح جدول زیر است:
| مقصد | نوع سفر | میزان ارز مسافرتی ۱۴۰۴ |
| مقاصد توریستی | سفر هوایی | ۵۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها |
| مقاصد توریستی | سفر زمینی / دریایی / ریلی | ۳۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها |
| سفر به عراق | سفر هوایی | ۵۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها |
| سفر به عراق | سفر زمینی | ۳۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها |
| سفر زیارتی اربعین | سفر زمینی | دریافت ارز زیارتی اربعین علاوهبر ارز مسافرتی، تا ۲۰۰ دینار عراق |
حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت بلیط هواپیما
یکی از مهمترین تصمیمهایی که به صورت مستقیم بر روی هزینه سفر خارجی اثر گذاشت، حذف ارز ترجیحی مسافرتی و تک نرخی شدن ارز بود. با تصمیم بر حذف ارز نیمایی از 15 دی ماه (5 ژانویه) نرخ تسعیر این ارز که 80 هزار تومان بود حذف شده و قیمت بلیط ها با دلار آزاد و نرخ حدود 128 هزار تومانی محاسبه میشود. این امر به معنای افزایش 60 درصدی قیمتها برای پروازهای خارجی است.

افزایش عوارض خروج از کشور برای سال 1405
افزایش عوارض خروج از کشور نیز در کنار حذف ارز ترجیحی، فشار مضاعفی به هزینه سفر خارجی وارد کرده است. مقایسه ارقام پیشنهادی سال ۱۴۰۵ با نرخهای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که عوارض خروج از کشور بین ۳۳ تا ۶۳ درصد افزایش خواهد داشت. این افزایش شامل تمام انواع سفرهای خارجی میشود و حتی سفرهای زیارتی نیز از آن مستثنی نیستند.
برای درک بهتر این تغییرات، کافی است نگاهی به ارقام سال ۱۴۰۴ بیندازیم:
- عوارض خروج سفر اول مسافران عادی: ۶۷۵ هزار تومان
- عوارض زائران حج تمتع و عمره: ۲۲۳ هزار تومان
- عوارض خروج عتبات عالیات (هوایی): ۶۰ هزار تومان
این ارقام در سال ۱۴۰۵ به شکل قابل توجهی افزایش یافتهاند:
- عوارض خروج از کشور سفر اول توریستی: ۹۰۰ هزار تومان
- عوارض خروج از کشور سفر دوم توریستی: ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان
- عوارض خروج از کشور سفر سوم توریستی: ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان
- عوارض خروج زائران حج تمتع و عمره در سفر اول: ۳۰۰ هزار تومان
- عوارض خروج زائران حج تمتع و عمره در سفر دوم: ۵۰۰ هزار تومان
- عوارض خروج زائران حج تمتع و عمره در سفر سوم و بیشتر: ۷۰۰ هزار تومان
- عوارض خروج زائران عتبات عالیات در سفر هوایی: ۹۰ هزار تومان
- عوارض خروج زائران عتبات عالیات درسفر زمینی و دریایی: ۳۰ هزار تومان
این اعداد نشان میدهد که حتی پیش از خرید بلیط و رزرو هتل، هزینه ثابت خروج از کشور برای بسیاری از مسافران به طور محسوسی افزایش خواهد داشت.

سفر خارجی چقدر گران تر شده است؟
با کنار هم قرار دادن همه این عوامل، میتوان تصویر واضحتری از افزایش هزینه سفر خارجی به دست آورد. حذف ارز ترجیحی به طور مستقیم روی قیمت بلیط هواپیما اثر گذاشته و هزینه پروازهای خارجی را افزایش داده است. از سوی دیگر، افزایش ۳۳ تا ۶۳ درصدی عوارض خروج از کشور در سال ۱۴۰۵ هزینه نهایی سفر را سنگینتر میکند. در مجموع، ترکیب حذف ارز ترجیحی، افزایش نرخ دلار مسافرتی، افزایش قیمت بلیط هواپیما و بالا رفتن عوارض خروج از کشور باعث شده است که هزینه سفر خارجی در مقایسه با سالهای قبل، ۵۰ الی ۷۰ درصد افزایش پیدا کند و سفر خارجی برای بسیاری از خانوارها به گزینهای پرهزینه تبدیل شود.

سخن پایانی
تحولات اخیر در حوزه ارز مسافرتی، قیمت بلیط هواپیما و عوارض خروج از کشور هزینه سفرهای خارجی را به میزان قابل توجهی افزایش داده است. در چنین شرایطی، برنامهریزی دقیق و انتخاب هوشمندانه میتواند نقش مهمی در مدیریت هزینهها داشته باشد. اگر تجربه سفر خارجی با هزینههای جدید و پس از افزایش نرخ دلار مسافرتی را دارید، پیشنهادها و نظرات خود را با ما و سایر علاقهمندان به اشتراک بگذارید.
سؤالات متداول
ثبت دیدگاه اولین نفر باشید که نظر میدهید.